Brodacze ze Sławatycz: podróż w czasie i przestrzeni– od przedchrześcijańskich wierzeń do współczesności. Muzeum Południowego Podlasia zaprasza do obejrzenia wyjątkowej wystawy

W Muzeum Południowego Podlasia czeka na nas wystawa, która przeniesie nas w mroźne dni zimy. Ekspozycja poświęcona tradycji kolędniczej „Brodacze ze Sławatycz” to podróż w świat magicznych obrzędów agrarno-wegetacyjnych, które od wieków towarzyszą mieszkańcom Sławatycz.

Obrzęd kolędniczy "Brodacze ze Sławatycz" jest znany w całej Polsce, a nawet poza jej granicami. Młodzi mężczyźni, kawalerowie, w ostatnie dni grudnia przywdziewają charakterystyczne stroje składające się z kożucha, maski z brodą, wysokiego kapelusza ozdobionego kwiatami i wstążkami oraz słomy owijającej nogi. Przebrani w ten sposób, przemierzają ulice Sławatycz i odwiedzają domy, wnosząc ze sobą dawkę magii i nadziei na przyszły rok. Są to postaci działające zarówno w sferze sacrum, jak i profanum.

Kolędowanie w Sławatyczach ma swoje korzenie w przedchrześcijańskich wierzeniach, związanych z cyklem życia i śmierci oraz przełomem zimy i wiosny. Obrzęd ten jest ściśle związany z magią agrarno-wegetacyjną, która miała zapewnić urodzaj i dostatek w nadchodzącym roku.

Kluczowym elementem kolędowania jest wykonanie określonej formuły, aby życzenia miały moc sprawczą. Brodacz, przebrany w rytualny strój, wypowiada specjalne słowa, wykonuje gesty i rytuały, które mają na celu zapewnienie dobrobytu i ochrony domostw. Słowa życzeń, wierszyki, krzyki oraz gesty, takie jak chodzenie od domu do domu, stukanie kijem, tupanie i dzwonienie- wszystko to tworzy magię, która przenika rzeczywistość i kształtuje nadchodzący rok.

Strój Brodacza składa się z kilku kluczowych elementów, które mają znaczenie magiczne i symboliczne. Kożuch i słoma są tutaj najważniejsze. Maski z brodą, wysokie kapelusze ozdobione kwiatami i wstążkami oraz inne elementy stroju dopełniają całości, tworząc postać, która w czasie kolędy przestaje być zwykłym człowiekiem.

Muzeum Południowego Podlasia zaprasza na wystawę, która pozwala zanurzyć się w świat tradycji kolędniczej „Brodacze ze Sławatycz”. Ekspozycja obejmuje unikalne stroje oraz rekwizyty używane podczas obrzędów. Jednym z najważniejszych eksponatów na wystawie jest maska Brodacza, która symbolizuje przejście między światem żywych a światem zmarłych, a także moc, która pozwala kolędnikom na dokonywanie aktów kreacji i ochrony. Kożuch, który noszą, symbolizuje ciepło i ochronę, a także łączność z przodkami. Słoma, owijająca nogi, to symbol płodności i urodzaju, a także połączenie z naturą.

Wystawa jest nie tylko okazją do obejrzenia tych niezwykłych artefaktów, ale także do zrozumienia znaczenia kolędowania w kreowaniu tożsamości kulturowej i społecznej mieszkańców Sławatycz.