Ruszczycowie w Kodniu: nowe rzeźby i historia rodu z pogranicza Podlasia

Historia najstarszych dziejów Kodnia zyskała nowy, symboliczny wymiar. W Starym Kodniu zakończono montaż rzeźb przedstawiających braci Chacka i Afanasa Ruszczyców- dawnych właścicieli osady, od których na początku XVI wieku Kodeń nabył Jan Sapieha. Oficjalne odsłonięcie monumentu odbędzie się w sobotę, 13 czerwca o godz. 12.00, przy skrzyżowaniu ulic Sławatyckiej i Polnej.

Rzeźby, będące efektem tegorocznego pleneru rzeźbiarskiego, zostały ustawione 8 maja dzięki współpracy samorządu Gminy Kodeń oraz pracowników Urzędu Gminy. Inicjatywa ma na celu przypomnienie postaci, które odegrały istotną rolę w początkach miejscowości i przez wiele pokoleń były związane z nadbużańską ziemią.

Ruszczycowie herbu Lis należeli do grona rodów osadzanych na pograniczu Wielkiego Księstwa Litewskiego. Nadania ziemskie miały wówczas znaczenie nie tylko gospodarcze, ale również strategiczne- ich właściciele odpowiadali za ochronę wschodnich rubieży państwa. Z czasem ród wszedł w szeregi szlachty Rzeczypospolitej, aktywnie uczestnicząc w życiu publicznym i wojskowym kraju.

Szczególne miejsce w historii Kodnia zajmuje wydarzenie z 1511 roku, kiedy bracia Ruszczycowie sprzedali swoją posiadłość Janowi Sapieże. Transakcja ta zapoczątkowała nowy etap rozwoju miejscowości, która w kolejnych latach stała się jednym z najważniejszych ośrodków regionu. Pamiątką po tamtych wydarzeniach jest zachowany dokument sprzedaży sporządzony w języku ruskim i zapisany cyrylicą.

Organizatorzy przedsięwzięcia podkreślają, że realizacja projektu nie byłaby możliwa bez wsparcia współczesnych przedstawicieli rodu Ruszczyców. Potomkowie dawnych właścicieli Kodnia aktywnie uczestniczyli w przygotowaniach i służyli pomocą na różnych etapach realizacji inicjatywy.

Przy rzeźbach ustawiono także tablicę informacyjną, na której można znaleźć szczegółowe informacje dotyczące historii rodu, jego związków z Kodniem oraz znaczenia dla dziejów Podlasia i dawnej Rzeczypospolitej. Wśród najwybitniejszych przedstawicieli rodziny był Ferdynand Ruszczyc- ceniony malarz, grafik i profesor, zaliczany do grona najważniejszych twórców polskiej kultury przełomu XIX i XX wieku.