Jak wesprzeć pracę wątroby – zasady diety wątrobowej

Wątroba to bardzo ważny narząd, który w organizmie pełni wiele funkcji. Należy do układu pokarmowego, dlatego uczestniczy w procesach metabolicznych związanych z przyjmowaniem pokarmu. Jednak kluczowa rola to detoksykacja ustroju i tym samym ochrona przed działaniem szkodliwych substancji. Jak można zadbać o wątrobę, by służyła nam długie lata?

Sprawna praca wątroby jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Narząd jest zlokalizowany w górnej części jamy brzusznej po prawej stronie ciała. Umieszczona jest tuż pod przeponą, która dzieli ją od podstawy płuc i mięśnia sercowego. Wątroba jest zbudowana z czterech płatów i wyróżnia się płat największy prawy płat, płat lewy, czworoboczny i ogoniasty. Komórki wątroby to hepatocyty, które budują narząd, układając się w tzw. beleczki. Z kolei sieć beleczek stanowi zrazik wątrobowy, który jest podstawową strukturą morfologiczną narządu. Masa wątroby do w przypadku kobiet 1300-1500 g, a u mężczyzn to masa 1500-1700 g.

Wątroba bierze udział w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów i wszystkich innych substancji przyjmowanych z zewnątrz. Stanowi też magazynowany jest glikogen, który jest uwalniany w przypadku uszczuplenia zapasów glukozy. Wówczas w procesie glikogenolizy dochodzi do rozkładu glikogenu i uwolnienia glukozy niezbędnej do pracy ustroju. 

Dzięki wątrobie dochodzi też metabolizm i usuwania substancji potencjalnie szkodliwych. Nadmierne obciążenie wątroby toksycznymi związkami może prowadzić do jej niewydolności, co będzie negatywnie wpływać na funkcjonowanie organizmu. 

Wątroba jest narażona na działanie czynników wewnętrznych i zewnętrznych, które mogą prowadzić do jej dysfunkcji. W szczególności wątrobę obciąża niewłaściwa dieta bogata w tłuszcze i węglowodany proste. Te same czynniki wpływają też na powstawanie chorób metabolicznych takich jak otyłość i cukrzyca typu 2. Toksyczne oddziaływanie na wątrobę będzie też mieć nadmierne spożycie alkoholu i nadużywanie leków. Należy mieć świadomość, że wszystkie substancje, jakie trafiają do naszego organizmu, muszą zostać przerobione przez wątrobę, dlatego stosowanie niedozwolonych używek jest skrajnie niebezpieczne i może prowadzić do uszkodzeń narządu. 

Do najczęściej występujących chorób wątroby należą:

• wirusowe zapalenie wątroby (żółtaczka) typu A, B, C, D, E;
• alkoholowe zapalenie wątroby;
• autoimmunologiczne zapalenie wątroby;
• marskość wątroby;
• niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NAFLD);
• pierwotna marskość żółciowa wątroby,
• stłuszczenie wątroby;
• encefalopatia wątrobowa;
• nowotwór wątroby;
• zwłóknienie wątroby.  

Należy podkreślić, że zaburzenia pracy wątroby będą się przekładać na nieprawidłowe funkcjonowanie organizmu. 

Wątroba to narząd, który mimo uszkodzeń ma zdolności do regeneracji poprzez namnażanie hepatocytów, czyli zdrowych komórek wątrobowych. W pierwszej kolejności należy wyeliminować wszystkie czynniki, które powodują jej obciążenie (alkohol, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne) i zwrócić szczególną uwagę na dietę. 

Dobrym rozwiązaniem może być skorzystanie z oferty cateringu dietetycznego, który zapewni codzienny dowóz świeżych, właściwie zbilansowanych posiłków. Dieta pudełkowa w Białymstoku, Krakowie i innych jest często wybierana przez osoby potrzebujące celowanej interwencji żywieniowej. Podstawowym założeniem jest dostarczenie wszystkich niezbędnych składników odżywczych i zniwelowanie niedoborów. W przypadku otyłości należy wprowadzić działania mające na celu redukcję masy ciała. 

Zasady diety wątrobowej

1. Należy spożywać regularne posiłki, jadać częściej mniejsze porcje. 
2. Warto wprowadzić zwiększoną ilość białka, które będzie wspierać regenerację uszkodzonego narządu.
3. Należy ograniczyć spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, na korzyść zdrowych tłuszczów roślinnych. Warto zadbać o podaż kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 o działaniu przeciwzapalnym.
4. Trzeba wybierać węglowodany złożone o niskim indeksie glikemicznym, zrezygnować ze spożycia cukrów prostych pochodzących z takich produktów jak słodycze, słodkie napoje, soki. 
5. Konieczne jest zwiększenie spożycia warzyw i owoców ze względu na zawarte witaminy, składniki mineralne i substancje bioaktywne o działaniu przeciwutleniającym. 
6. Warto zadbać o właściwe nawodnienie organizmu, a do picia wybierać wodę i herbaty ziołowe.