Rzemieślnicy mają co świętować

100 lat tradycji w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców w Białej Podlaskiej. Cech podkreślił swoją obecność w województwie oraz kraju.

Uroczystość jubileuszowa 100-letniej rocznicy reaktywacji Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców  w Białej podlaskiej odbyła się 19 marca o godzinie 16 w Domu Rzemieślników przy ulicy Moniuszki 20. W wydarzeniu wzięli udział obecni i byli członkowie samorządu instytucji, pracownicy Centrum Rzemieślniczego oraz Szkoły Rzemieślniczej.

Podczas wydarzenia została zaprezentowana historia Cechu.

Pierwszy przywilej cechowy nadała bialskim szewcom księżna Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa, siostra króla Jana III Sobieskiego. Był to dzień 15 listopada 1693. Uznaje się go za początek działalności rzemiosła na naszych terenach.

Cech chronił osobistą i gospodarczą niezależność zrzeszonych w cechu rzemieślników, uniezależniał ich prawnie od kupców i właścicieli ziemskich, chronił przed konkurencją ze strony rzemieślników żydowskich, zapewniając jednocześnie uprzywilejowane stanowisko na rynku lokalnym. Te prawa i przywileje cechowe nie tylko wzmacniały pozycję bialskich rzemieślników, ale sprzyjały rozwojowi gospodarczemu i bogaceniu się miast i miasteczek, również na Podlasiu.

Okres zaborów był czasem stagnacji polskiego rzemiosła. W odrodzonej Polsce w 1918 roku powstał pierwszy samorząd rzemiosła zrzeszający przedstawicieli wszytkich branż rzemieślniczych. „Po odzyskaniu niepodległości rzemiosło bialskie ofiarowało swoją wiedzę, pracowitość i żar gorących serc przy odbudowie ukochanej ojczyzny”- cytat z kroniki Bialskiego Cechu.

Rok 1923 to bardzo ważna data dla Białej Podlaskiej. Powstaje powiem pierwsza w Polsce fabryka samolotów - Podlaska Wytwórnia Samolotów. Kadrę wytwórni zasilali głównie rzemieślnicy - stolarze, ślusarze gdyż produkcja w tamtych czasach bardzo potrzebowała takiej branży.

Lata trzydzieste XX w. to czas powstania Wieczorowej Szkoły Zawodowej oraz bezprocentowej kasy pożyczkowej dla rzemieślników. W styczniu 1939r. w powiecie bialskim zarejestrowanych było 2120 rzemieślników z branż: budowlanej - 184, drzewnej - 405, włókienniczej - 483, metalowej - 334, spożywczej - 211, skórzanej - 448 oraz fotografii i fryzjerstwa – 55.

Okres wojenny dla Bialskiego Cechu to powstanie Zjednoczonego Cechu Rzemieślników Chrześcijan, przewodniczącym został mistrz ślusarski Piotr Krasucki. Zadaniami instytucji w tamtym okresie było prowadzenie spisu członków oraz legalizacja rzemiosła na terenie powiatu bialskiego gdyż za strony okupanta Niemieckiego groziły liczne represje np. wywózka na przymusowe roboty do Niemiec.

Następnie nastąpiła reorganizacja instytucji, oraz reaktywacja działalności Wieczorowej Szkoły Zawodowej Dokształcającej. Po II wojnie światowej powstał Okręgowy Związek Cechów zrzeszający 1220 rzemieślników, rozpoczęto działalność i kultywowanie rzemiosła na szeroką skalę. W czasach komunizmu realizowano program kolektywizacji, powstawały spółdzielnie pracy. Rzemieślnicy do nich nie przystępujący byli szykanowani i dyskryminowani. W 1957 roku został powołany komitet budowy Domu Rzemiosła.

W latach 1997-1998 Cech nawiązał kontakty międzynarodowe z podobnymi placówkami z Francji oraz Niemiec, współpraca opierała się na wymianie uczniów. Rok 1998 przynosi zmianę nazwy na Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców. Doskonaląca się przez wieki kadra rzemieślnicza przygotowała podwaliny współczesnego systemu kształcenia zawodowego.

Rok później zaczyna funkcjonować Zasadnicza Rzemieślnicza Szkoła Zawodowa kształcąca w kierunkach : kucharza, piekarza, cukiernika, rzeźnika – wędliniarza, mechanika i blacharze samochodowego, murarza, montera instalacji i urządzeń sanitarnych, zegarmistrza, ślusarza, stolarza, fryzjera, elektryka, elektronika i montera-elektronika. Warto też wspomnieć osobę Mieczysława Maciejczyka, który miał bezpośredni wkład w założenie szkoły po przez czuwanie nad sprawami związanymi z oświatą i kształceniem rzemieślniczym.

Powstanie jednego z pierwszych w kraju Gimnazjum Rzemieślniczego przypada na rok 2003 i ma miejsce przy ulicy Warszawskiej 14. Jak wynika z danych na rok 2008 w placówkach oświatowych Bialskiego Cechu uczy się ponad 400 uczniów.

- Przez cały rok chcemy podkreślać swoją obecność na terenie miasta, powiatu, województwa oraz kraju. Chcemy włączyć się do Związku Rzemiosła Polskiego. Naprawde mamy czym się chwalić. Jubileusz chcemy zakończyć łącznie z dniem odzyskania Niepodległości przez Polskę z racji nakładania się obu rocznic 100-lecia - mówi Stanisław Edward Czech, kierownik Cechu Rzemieślinków i Przedsiębiorców w Białej Podlaskiej.

Instytucja Bialskiego Cechu Rzemieslników i Przedsioębiorców dumnie reprezentuje Nasze miasto w obrębie kraju, liczne sukcesy oraz ciągły rozwój sprawiają, że samorząd smiało może podkreślać swoje sukcesy. Rok jubileuszowy ma zakończyc się wraz z datą odzyskania przez Polskę Niepodległości z racji nakładania się obu tych dat.