Pamięć, która nie gaśnie- 82. rocznica likwidacji getta w Wisznicach

27 września obchodziliśmy 82. rocznicę likwidacji getta w Wisznicach. W związku z rocznicą przedstawiciele samorządu, Wójt Gminy Wisznice Piotr Dragan oraz Zastępca Wójta Krzysztof Bieluszka, złożyli kwiaty i zapalili symboliczny znicz przy tablicy upamiętniającej ofiary tragicznych wydarzeń. Była to chwila refleksji i zadumy nad losami tysięcy ludzi, którzy zostali brutalnie zamordowani podczas wydarzenia, do dziś będącego symbolem cierpienia i zagłady w historii miasteczka.

Historia getta w Wisznicach

Getto w Wisznicach utworzonych w 1940 roku, zgodnie z rozkazem niemieckich władz okupacyjnych. Przesiedlono do niego ponad 2000 Żydów, głównych mieszkańców Wisznic i okolicznych miejscowości, a także Żydów z Mławy. Zasada z źródeł, była drugim getto utworzonym w dystrykcie lubelskim, po getcie w Puławach. Getto północno-wschodniej części Wisznic, z obszarem ograniczonym wąskich ulicami Kościelnej, Fabrycznej i Polnej. 

W grudniu 1940 roku do Wisznic przesiedlono około 950 Żydów z Mławy, a następnie 1941 roku do getta trafiło kilkuset Żydów z Krakowa. Przeludnione getto, które składało się z kilku dużych jednostek, które wystąpiły w miejscach dramatycznych warunków bytowych. W posiadaniu o powierzchni mieszkalnej po ludziach, cały teren był podłączony do drutu kolczastym, co skutkowało izolacją ludności.

Na terenie getta w Wisznicach panowały ekstremalne warunki. Brakowało żywności, środka leczniczego oraz środków ubocznych. Głód i choroby szybko rozprzestrzeniają się w przeludnionych domach, dziesiątkując mieszkańców. Mimo tych trudności, w getcie wyklucza Żydowska Samopomoc Społeczna, która pochodzi z organizacji Żydowskiego Komitetu Dystrybucyjnego, a organ stanowi pomoc, w tym posiłki i lekarstwo dla najbardziej potrzebujących.

W Wisznicach istnieje również niemiecki turysta pracy przymusowej, z przetrzymywano około 100 Żydów, w tym także osoba przywiezione z Czech. W 1943 roku, w ramach likwidacji tego obozu, niemieccy żandarmi rozstrzelali wszystkich więźniów na łąkach wsi Dubica.

Badania żydowskich mieszkańców Wisznic nie przetrwała wojny. Tylko nieliczne udało się uciec do lasów, takich jak Lasy Parczewskie, lub znaleźć schronienie u polskich rodzin, które narażały własne życie, ukrywając Żydów.

Każdego roku podczas likwidacji getta mieszkańców Wisznic oraz samorządu oddają hołd ofiarom tego strasznego zdarzenia w historii. Odsłonięta w 80. rocznicę wydarzeń, mieszcząca się na budynku lokalnym, należącym do gmin, pamiątkowa tablica przypomina o tysiącach istnień, które zostały bezpowrotnie zniszczone przez nazistowski terror.