#POZNAJ OSP (1): OSP Sosnówka- zaczynali przed wojną, dziś ich następcy nadal stoją na straży mieszkańców. Druhowie szykują się do 100-lecia jednostki

Cykl artykułów, w których prezentujemy historię, działalność i ludzi tworzących jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych działających na terenie powiatu bialskiego. Dziś zaglądamy do Sosnówki- miejscowości, w której strażacka tradycja trwa nieprzerwanie od 1929 roku. To historia pokoleń druhów, którzy przez dekady zmieniali sprzęt, remizę i możliwości działania, ale nigdy nie zmienili najważniejszego- gotowości, by ruszyć z pomocą wtedy, gdy inni jej potrzebują.

Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Sosnówce rozpoczęła się w 1929 roku. Były to czasy, gdy straż pożarna opierała się przede wszystkim na zaangażowaniu mieszkańców, ich pracy społecznej i gotowości do niesienia pomocy sąsiadom.

Perwszymi członkami i założycielami jednostki byli: Mikołaj Chilczuk, Paweł Denisiuk, Antoni Derlicki, Julian Garmol, Piotr Kadłubowski, Adam Kisiel, Bazyli Kowalczuk, Jan Kozioł, syn Teodora, Bazyli Nowosad, Jan Oniszczuk, Jan Pajewski, Stanisław Szechniuk, Piotr Szymoniuk oraz Jan Markiewicz.

Pierwszym naczelnikiem OSP Sosnówka został Bazyli Kowalczuk.

Początki działalności były skromne, a wyposażenie jednostki znacząco różniło się od tego, którym strażacy dysponują obecnie. Do 1939 roku sprzęt przeciwpożarowy stanowiły przede wszystkim: ręczna pompa, drewniany beczkowóz z trzema beczkami na wodę o pojemności około 300 litrów, 40 metrów bieżących węży do pompy ręcznej, 10 pasów, toporki oraz hełmy strażackie.

Powojenna odbudowa działalności

Okres okupacji hitlerowskiej był trudnym czasem również dla OSP Sosnówka. W tym czasie jednostka nie przejawiała większej działalności. Dopiero po wyzwoleniu strażacy ponownie zaczęli organizować pracę i odbudowywać szeregi jednostki.

Na prezesa wybrano wówczas Mikołaja Chilczuka, a funkcję naczelnika objął Julian Garmol.

W 1954 roku działalność OSP zaczęła nabierać większego rozmachu. Jednostka liczyła wtedy już 28 członków. Funkcję prezesa pełnił Jan Kozioł, natomiast naczelnikiem był Karol Kisiel, a następnie Henryk Chról.

Pierwsza remiza i wielki społeczny wysiłek

Lata 60. przyniosły ważny etap w historii jednostki- budowę własnego zaplecza.

W latach 1961–1963 druh Bronisław Żarkiewicz przekazał plac ogrodowy o powierzchni 56 arów z przeznaczeniem na budowę obiektu dla strażaków. Początkowo powstał drewniany budynek, który miał służyć do przechowywania sprzętu pożarniczego, między innymi ręcznej pompy „Wołga-Wołga” oraz niezbędnej ilości węży.

Była to jednak konstrukcja tymczasowa. Remizo-świetlica została zbudowana z desek pozyskanych i przygotowanych w ramach czynu społecznego. Z biegiem czasu okazało się, że drewniany obiekt nie zabezpiecza już potrzeb strażaków oraz mieszkańców. Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej rozpoczął więc starania o budowę nowej, murowanej remizy.

Budowę rozpoczęto w 1963 roku. Pierwszy wkład finansowy członków OSP wynosił 100 złotych oraz jedną sztukę sosny nadającej się na materiał budowlany. Nowa, murowana remiza powstawała w latach 1964–1966. Druhowie wykonali ogromną część prac społecznie- pomagali przy wykonywaniu fundamentów, transporcie materiałów budowlanych, pracach murarskich oraz wykonaniu więźby dachowej.

Duże wsparcie finansowe przekazały Gromadzka Rada Narodowa oraz Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej we Włodawie. Wśród osób, które szczególnie zaangażowały się w budowę remizy, byli: Kazimierz Chról, Julian Garmol, Czesław Kisiel, Karol Kisiel, Jan Kozioł, Jan Łogonowicz, Ludwik Oniszczuk, Jan Pajewski, Bronisław Markiewicz oraz Stanisław Żarkiewicz.

Mimo trudności finansowych budowę remizo-świetlicy udało się zakończyć w 1967 roku. Wtedy rozpoczęto również systematyczne gromadzenie sprzętu gaśniczego. Jednostka otrzymała między innymi motopompę M-800, węże strażackie oraz podstawowe wyposażenie potrzebne do prowadzenia działań ratowniczych.

Pierwsze samochody i rozwój jednostki

Kolejnym etapem rozwoju OSP Sosnówka było pozyskiwanie samochodów pożarniczych.

Pierwszym pojazdem pożarniczym w historii jednostki był amerykański Studebaker. W 1969 roku został on wymieniony na samochód pożarniczy STAR-25, a po krótkim okresie użytkowania jednostka otrzymała STAR-244.

Strażacy rozwijali się nie tylko sprzętowo, ale również sportowo. W 1965 roku OSP Sosnówka zajęła II miejsce w zawodach powiatowych we Włodawie.

Od 1975 roku funkcję prezesa pełnił Jan Łogonowicz, naczelnika- Henryk Tarasiuk, natomiast skarbnikiem nadal pozostawał Czesław Kisiel. Po reorganizacji administracji państwowej w 1975 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Sosnówce została podporządkowana Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w Parczewie.

Coraz większe możliwości i nowe zadania

Z biegiem lat OSP Sosnówka stawała się coraz bardziej prężną jednostką. Rozwój działalności ratowniczej wiązał się jednak z koniecznością powiększania bazy sprzętowej i samochodowej.

Dużego wsparcia w wyposażeniu pożarniczo-gaśniczym udzieliła Komenda Rejonowa Straży Pożarnych w Parczewie, przekazując jednostce między innymi motopompę PO-5 oraz samochód pożarniczy Żuk A-15. Pozyskanie drugiego samochodu sprawiło, że OSP Sosnówka stała się jednostką typu S-2.

Kolejnym ważnym wydarzeniem było otrzymanie w 1989 roku z Komendy Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej samochodu Jelcz 004 z pełnym uzbrojeniem bojowym. Pojazd zastąpił użytkowanego wcześniej Stara 244. Rozbudowa floty oznaczała również konieczność dostosowania remizy- dobudowano dodatkowy boks garażowy przeznaczony dla kolejnego samochodu pożarniczego.

Wraz ze wzrostem możliwości sprzętowych rosło również zainteresowanie działalnością strażacką wśród mieszkańców, w tym młodzieży, która coraz chętniej angażowała się w szeregi jednostki.

Włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego

Jednym z najważniejszych momentów w historii OSP Sosnówka był 23 maja 1997 roku. Tego dnia, decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, jednostka została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Dla strażaków oznaczało to nie tylko wyróżnienie za dotychczasową działalność, ale również nowe obowiązki i większy zakres zadań. Od tego momentu druhowie musieli być przygotowani do jeszcze szerszego udziału w działaniach ratowniczych oraz spełniać wymagania stawiane jednostkom systemu.

Włączenie do KSRG otworzyło również możliwość ubiegania się o kolejne środki na rozwój i wyposażenie.

Kolejne pojazdy i nowoczesny sprzęt

Rozwój jednostki trwał również w kolejnych latach. 20 października 2000 roku zakupiono lekki samochód pożarniczy Lublin 3. Zakup został sfinansowany przy pomocy środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Urzędu Gminy Sosnówka.

Po dziewięciu latach użytkowania pojazd został przekazany Ochotniczej Straży Pożarnej w Pogorzelcu. W momencie pozyskania trzeciego samochodu pożarniczego jednostka stała się jednostką typu S-3.

Lata 2005–2010 były okresem intensywnego doposażania OSP Sosnówka. Oprócz drobnego sprzętu pożarniczego jednostka pozyskała między innymi:

• pompę pływającą Niagara,
• torbę medyczną PSP-R2,
• ręczny rozwierak hydrauliczny,
• agregat prądotwórczy,
• pompę szlamową,
• średni samochód pożarniczy Mercedes-Benz ze zbiornikiem na wodę o pojemności 2400 litrów oraz autopompą.

Kolejnym ważnym wydarzeniem był 2 grudnia 2009 roku, kiedy dzięki pomocy finansowej Zarządu Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Urzędu Gminy Sosnówka jednostka otrzymała nowy lekki samochód pożarniczy marki Ford.

Pojazd został wyposażony w 300-litrowy zbiornik wodny, agregat wysokociśnieniowy, radiostację samochodową oraz dwa radiotelefony.

Jubileusz 85-lecia i nowy MAN

Rok 2014 zapisał się w historii OSP Sosnówka wyjątkowym wydarzeniem. Podczas obchodów 85-lecia jednostki strażacy otrzymali nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy marki MAN. Pojazd został zakupiony ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego w ramach projektu „Poprawa bezpieczeństwa ekologicznego w Dolinie Zielawy”.

W kolejnych latach jednostka nadal konsekwentnie rozwijała swoje wyposażenie. W okresie od 2014 do 2023 roku druhowie pozyskali między innymi:

• pilarki do drewna,
• toporki,
• bosaki,
• latarki,
• rękawice,
• kominiarki,
• kombinezon ochronny,
• ubrania koszarowe,
• buty specjalne,
• węże pożarnicze,
• defibrylator AED,
• sprzęt hydrauliczny.

Strażacy nie zapomnieli również o swojej bazie. Sukcesywnie modernizowano i dostosowywano świetlicę do potrzeb jednostki. Wykonano między innymi remont łazienki, elewację budynku oraz zagospodarowano teren wokół świetlicy.

W 2023 roku flota OSP Sosnówka powiększyła się o kolejny pojazd- quad marki Polaris. Został on oddany jednostce w użyczenie w ramach projektu „Dostosowanie Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego na terenie województwa lubelskiego do zmian klimatycznych, zmian w środowisku naturalnym oraz zagrożeń cywilizacyjnych”, realizowanego z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027.

Jedyna jednostka KSRG w gminie

Obecnie Ochotnicza Straż Pożarna w Sosnówce jest jedyną jednostką z gminy Sosnówka wpisaną do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, organizowanego przez Państwową Straż Pożarną. Dzięki temu druhowie mogą ubiegać się o różnego rodzaju dofinansowania ze środków zewnętrznych, które pozwalają systematycznie uzupełniać wyposażenie i skuteczniej realizować zadania statutowe.

Położenie gminy sprawia, że rola miejscowych strażaków jest szczególnie ważna. Sosnówka znajduje się na południowym krańcu powiatu bialskiego i jest najbardziej oddalona od Komendy Miejskiej PSP w Białej Podlaskiej oraz sąsiednich komend. W praktyce oznacza to, że w przypadku pożaru, wypadku czy innego zagrożenia to właśnie druhowie z OSP Sosnówka bardzo często jako pierwsi ruszają z pomocą.

Sztandar symbolem tradycji

Ważnym elementem historii jednostki jest również sztandar. W 2005 roku nastąpiło jego uroczyste nadanie.

Podczas obchodów 85-lecia OSP Sosnówka, w uznaniu zasług dla pożarnictwa, sztandar jednostki został udekorowany Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa. Dla strażaków jest on symbolem historii, tradycji i wartości, które od pokoleń przyświecają działalności jednostki.

OSP Sosnówka to jednak nie tylko wyjazdy do pożarów i miejscowych zagrożeń. Druhowie są ważną częścią lokalnej społeczności. Aktywnie uczestniczą w uroczystościach patriotycznych i kościelnych. Pełnią między innymi tradycyjną wartę przy Grobie Pańskim, wystawiają poczet sztandarowy podczas obchodów świąt narodowych, wspierają organizację wydarzeń gminnych i dbają o zachowanie strażackich tradycji.

O ich zaangażowaniu świadczą również regularne starty w Gminnych Zawodach Sportowo-Pożarniczych, gdzie jednostka od lat znajduje się w ścisłej czołówce.

Od szyny i syreny do powiadomień w telefonie

Przez prawie sto lat zmienił się również sposób alarmowania strażaków.

Kiedyś do pożaru zwoływało uderzanie w wiszącą szynę lub ręczna syrena, a dziś, choć tradycyjna syrena na maszcie wciąż wyje, każdy strażak dostaje natychmiastowe powiadomienie z systemów e-remiza bezpośrednio na aplikację w telefonie komórkowym z mapą dojazdu i informacją o rodzaju zagrożenia.

Codzienną działalność jednostki, relacje z akcji, uroczystości i wydarzenia można śledzić na oficjalnym profilu Facebook- KSRG OSP Sosnówka.

Najtrudniejsze akcje ostatnich miesięcy

To była jedna z najbardziej dramatycznych akcji ostatnich lat. W lutym 2026 roku jednostka została zadysponowana do pozornie rutynowego pożaru sadzy w przewodzie kominowym. Po dojeździe na miejsce okazało się jednak, że ogień zdążył się już rozprzestrzenić i błyskawicznie przerodził się w pożar całego budynku mieszkalnego.

Druhowie musieli zmierzyć się nie tylko z szalejącym żywiołem, ale też z ekstremalną pogodą- termometry wskazywały wtedy ponad -20°C. Warunki były potworne: wylewana woda w ułamku sekundy zamarzała, tworząc lodową skorupę na ubraniach i sprzęcie strażaków. Mimo skrajnego wycieńczenia i paraliżującego zimna, strażacy do końca prowadzili skuteczne działania gaśnicze.

Pod koniec czerwca 2026 roku jednostka została zadysponowana do pożaru samochodu w garażu. Już w trakcie dojazdu strażacy wiedzieli, że sytuacja jest krytyczna- ogromną łunę ognia i kłęby dymu widać było z samej Sosnówki.

Po przybyciu na miejsce okazało się, że żywioł błyskawicznie się rozprzestrzenił i objął już całe gospodarstwo. Priorytetem druhów było natychmiastowe odcięcie ognia i obrona sąsiednich budynków mieszkalnych przed zajęciem się od ognia. Po ponad 8 godzinach wycieńczającej walki, przy wsparciu sąsiednich jednostek, sytuację udało się opanować i uratować domy.

Dzisiejsza OSP Sosnówka

OSP Sosnówka dysponuje obecnie flotą czterech pojazdów:

• lekkim samochodem ratowniczo-gaśniczym marki Ford,
• średnim samochodem ratowniczo-gaśniczym marki Mercedes-Benz,
• średnim samochodem ratowniczo-gaśniczym marki MAN,
• pojazdem typu quad Polaris.

Jednostka liczy obecnie 37 strażaków czynnych, w tym 4 kobiety.

Za działalność organizacyjną i funkcjonowanie OSP odpowiada obecny zarząd w składzie:

Prezes- Tomasz Charecki
Wiceprezes, Gospodarz- Grzegorz Skrzyński
Wiceprezes, Naczelnik- Kamil Pańczuk
Sekretarz- Bartosz Stachyra
Skarbnik- Dariusz Stachyra

Pracę zarządu wspiera Komisja Rewizyjna w składzie:

Przewodniczący Komisji Rewizyjnej- Michał Nasiłowski
Sekretarz Komisji Rewizyjnej- Łukasz Jakubiuk
Członek Komisji Rewizyjnej- Adrian Jóźwik

Jednostka wyjeżdża do działań średnio od 30 do blisko 50 razy w roku. Wśród zgłoszeń dominują tak zwane miejscowe zagrożenia oraz pożary.

Przed nimi wyjątkowy jubileusz

W 2029 roku OSP Sosnówka będzie świętować 100-lecie istnienia. Przez niemal sto lat zmieniały się czasy, sprzęt i możliwości działania, ale niezmienne pozostało najważniejsze- zaangażowanie ludzi gotowych nieść pomoc innym.

To historia kilku pokoleń druhów, którzy budowali nie tylko jednostkę, ale również bezpieczeństwo mieszkańców. Już dziś strażacy rozpoczęli przygotowania do jubileuszu, który będzie okazją do przypomnienia dorobku OSP Sosnówka i podziękowania wszystkim, którzy przez lata tworzyli jej historię.

OSP Sosnówka- od 1929 roku zawsze blisko ludzi.