Miopatie - czym jest osłabienie mięśni? Jak je leczyć?

Miopatie to zespół schorzeń spowodowanych uszkodzeniem różnych mięśni w ciele człowieka. Mogą to być zarówno mięśnie szkieletowe, pozwalające na wykonywanie przez nas ruchów, jak i np. mięśnie oddechowe. Przyczyny miopatii mogą być różne, w tym wrodzone oraz nabyte. Dowiedz się, czym są miopatie i jakie są metody ich leczenia.

Mianem miopatii określa się zespół objawów ze strony mięśni o różnych przyczynach. W odróżnieniu od schorzeń nerwów obwodowych, które również wiążą się np. z osłabieniem pracy mięśni, w przypadku miopatii przyczyna symptomu tkwi w uszkodzeniu samego mięśnia. 

Miopatie podzielić można na te wrodzone (o podłożu genetycznym) lub nabyte, np. wywołane stanem zapalnym. Charakterystyczną cechą miopatii jest także najczęściej obustronne występowanie jej objawów. Zwykle dotyczy ona mięśni ud i ramion, zdarzają się jednak miopatie w obrębie np. mięśni twarzy, a nawet mięśni oddechowych. Ten typ chorób ogółem uważany jest za dość rzadko występujący. Dlatego jeśli podejrzewasz u siebie lub kogoś z Twoich bliskich ten problem, najlepiej poszukaj lekarza specjalizującego się w tym typie schorzeń. Neurolog w Warszawie przeprowadzi w tym kierunku odpowiednią diagnostykę.

Objawy miopatii zawsze dotyczą mięśni, mogą one jednak dotykać ich różnych grup. Najczęściej występującymi symptomami są te związane z osłabieniem mięśni ud (np. problemy z wchodzeniem po schodach czy wejściem do wanny) lub mięśni ramion (np. problemy z sięganiem po przedmioty na wyższych półkach, wieszaniem firanek czy wykonywaniem codziennych czynności, jak czesanie się, mycie głowy lub zębów). Znacznie rzadziej objawy widoczne są np. w funkcjonowaniu mięśni twarzy czy mięśni oddechowych, takie jak zaburzenia mowy, problemy z przełykaniem (w tym śliny), upośledzenie ruchów gałek ocznych, zaburzenia widzenia, duszności czy brak zdolności do wzięcia głębszego wdechu. Możliwe są również zaburzenia ze strony innych grup mięśniowych, np. karku czy dłoni (problemy z zaciśnięciem pięści lub wyprostowaniem palców). W skrajnych przypadkach miopatie mogą prowadzić nawet do śmierci, np. w wyniku niewydolności mięśni oddechowych. W rzadkich przypadkach miopatii mogą towarzyszyć również bóle mięśni.

Najogólniejszy podział miopatii rozróżnia dwie podstawowe grupy:

• miopatie dziedziczne, czyli genetyczne;
• miopatie nabyte, czyli pojawiające się wraz z wiekiem w wyniku rozmaitych chorób.

Do najczęstszych typów miopatii dziedzicznych należą dystrofie mięśniowe charakteryzujące się nieprawidłową budową komórki mięśniowej. Z czasem mogą one prowadzić do zaniku mięśni. Wykrywane są one w bardzo wczesnym okresie życia. Stosunkowo często diagnozowane są też inne genetyczne typy miopatii, w tym nitkowata i wewnątrzjądrowa.

Wśród miopatii nabytych wyróżniamy przede wszystkim:

• zapalne – wywołane przez choroby autoimmunologiczne, np.  zapalenie skórno-mięśniowe lub wielomięśniowe czy wtrętowe zapalenie mięśni;
• mitochondrialne – powstałe na skutek zaburzenia czynności mitochondriów;
• metaboliczne – polegają na upośledzeniu produkcji energii w wyniku zaburzeń metabolicznych;
• polekowe – np. na skutek zażywania leków obniżających poziom cholesterolu we krwi;
• poalkoholowe – wywołane przez nadmierne spożycie alkoholu.

Leczenie miopatii zależeć będzie głównie od przyczyny jej wystąpienia. Dlatego tak istotna jest prawidłowa diagnostyka. Spośród badań laboratoryjnych konieczne jest wykonanie analizy poziomu kinazy kreatynowej, której zwiększona ilość wskazuje na proces rozpadu mięśni. W celu oceny funkcjonowania nerwów obwodowych stosuje się elektromiografię. Konieczne mogą być też badania histopatologiczne czy genetyczne. W leczeniu miopatii nabytej stosuje się farmakoterapię chorób współistniejących. Niekiedy pomóc może po prostu usunięcie bezpośredniej przyczyny, np. odstawienie leku czy rezygnacja z alkoholu. Zwykle zaleca się też fizjoterapię oraz zmianę diety. Miopatie wrodzone leczy się wyłącznie objawowo w celu spowolnienia postępu choroby oraz poprawy jakości życia pacjenta.